FOSFOROWANIE STALI
Charakterystycznym przykładem skomplikowanego, a zarazem bardzo zaawansowanego procesu tworzenia się powłoki konwersyjnej jest proces fosforanowania. W środowisku zawierającym jony metali alkalicznych tworzy się na stali fosforan żelaza - czyli powłoka konwersyjna, w drugim zaś zawierającym jony metali ciężkich powstaje powłoka składająca się głównie z fosforanów metali. Proces fosforanowania polega na zanurzeniu wyznaczonego do fosforanowania metalu w wodnym roztworze jednopodstawionego fosforanu Me(H2PO4)2, zawierającym wolny kwas fosforowy. W roztworze takim na granicy faz metal-roztwór dochodzi do zjawiska przesunięcia się równowagi chemicznej rozpuszczonej soli, co sprowadza się do otrzymania soli dwu- lub trójpodstawionych, nierozpuszczalnych w takim środowisku. W kąpieli do fosforanowania powinno być tak dobrane stężenie jonów Me2+, H+, H2PO4 - i HPO42- aby w temperaturze procesu równowaga chemiczna reakcji już przy niewielkim pomniejszeniu stężenia jonów wodorowych mogła z większą łatwością przesunąć się na prawo, tj. w kierunku powstania nierozpuszczalnych fosforanów trójpodstawionych tworzących powłokę.
Powłoki fosforanowe kilka podstawowych zastosowań:
do ochrony wyrobów w czasie transportu, magazynowania oraz eksploatacji, po uprzednim nasyceniu powłoki różnego rodzaju środkami ochrony czasowej,
jako warstwy podkładowej pod powłoki malarskie polepszające własności antykorozyjne i mechaniczne w zestawie z powłoką malarską,
jako warstwy ułatwiające obróbkę plastyczną stali na zimno - przeciąganie, wyciskanie, tłoczenie,
jako warstwy przeciwcierne, zmniejszające współczynnika tarcia i zużycia części współpracujących w warunkach tarcia ślizgowego,
jako warstwy izolujące stosowane do celów elektrotechnicznych.
Powłoki fosforanowe używane są jako antykorozyjna ochrona wyrobów w czasie magazynowania , są zazwyczaj powłokami fosforanu cynkowego o znacznej masie jednostkowej. Fosforanowanie jest metodą obróbki powierzchniowej wielu metali. Istotnymi etapami tego procesu są reakcje trawienia i korozji.